Draagvlak voor impuls in het Grevelingenmeer

De vertegenwoordigers van drie belangen in en aan de Grevelingen vonden elkaar een jaar of vijf geleden in de constatering dat het niet goed ging met hun meer.

Zoeter, meer stroming, maar vooral veilig

Zoeter, meer stroming, maar vooral veilig. Nederland krijgt een nieuwe versie van de Deltawerken. Er komt meer tij. Meer overgangen van zout naar zoet water. Maar is het haalbaar? Het begint op een verbeterde versie van de Deltawerken te lijken. Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten in de Zuidwestelijke Delta zijn het in grote lijnen eens over een groot aantal maatregelen om de ongewenste neveneffecten van het afsluiten van de zeearmen tegen te gaan.

Na de Watersnoodramp in 1953 stond veiligheid voorop. „Maar de dominantie van het begrip veiligheid maakte dat andere onderwerpen niet ter sprake zijn gekomen", zegt Joost Schrijnen. Hij is directeur in dienst van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta die deze maand een programma heeft gepresenteerd. De plannen moeten leiden tot een schoner, aantrekkelijker en natuurlijker delta. „Zonder dat die ten koste gaat van de veiligheid." Er moet van alles gebeuren. De sluizen van het Haringvliet worden op een kier gezet. Zodat er weer meer tij komt en meer zeldzame natuur op droogvallende platen, herstel van visstand in de rivieren en meer recreatie. Een gat in de Brouwersdam moet ertoe leiden dat in het huidige zoute, maar grotendeels afgesloten Grevelingenmeer een getij de verschil van vijftig centimeter ontstaat. Dit zal de doorstroming verbeteren in de voormalige zeearm, die nu op veel plaatsen zuurstofloos is, en minder mooi voor duikers. Bovendien wordt overwogen in het gat een getijdecentrale aan te leggen. Het Volkerak is door alle afsluitingen een badkuip met zoet water met vooral in de zomer veel stinkende algen geworden. Daaronder lijden omwonenden en recreanten. Dat kan opgelost door water vanuit de zoute Oosterschelde weer toe te laten, en ook zou meer rivierwater vanuit het Hollands Diep binnen kunnen stromen. Je zou zelfs, oppert Joost Schrijnen, het Volkerak en het Grevelingenmeer weer kunnen verbinden door de Grevelingendam deels open te breken.

„Dan krijg je een twee keer zo groot recreatiewateren meer getijde-energie. Prachtig natuurlijk." Ook komt Bergen op Zoom dan weer aan zee liggen, in plaats van aan een potdicht afgesloten Zoommeer dat in de zomer erg vies is.

Ten slotte moet er iets met de Oosterschelde gebeuren. Na jaren discussie werd in de jaren zeventig de beroemde, halfopen kering gebouwd die voor het eerst ook rekening hield met de natuur. Inmiddels blijkt de getijdewerking toch te klein; zandplaten verdwijnen onder water, een fenomeen dat zandhonger wordt genoemd, ten koste van natuur en recreatie.

Vandaag en morgen is Deltacommissaris Wim Kuijken te gast in het zuidwesten. Hij doet jaarlijks aan het kabinet voorstellen om Nederland de komende honderd jaar te beveiligen tegen overstromingen én voldoende zoet water te garanderen. Kuijken: „Het is een interessant gebied. Ik begrijp goed dat de nadruk na de vreselijke ramp destijds is gelegd op de veiligheid. Ik begrijp ook dat er iets moet worden gedaan aan de ecologische gevolgen. Het water in het Volkerak is bijvoorbeeld zo slecht dat je er niets meer mee kunt doen. De aanpak in de zuidwestelijke delta dient als model voor andere projecten." Ook om een andere reden is de zuidwestelijke delta een voorbeeld voor de rest van Nederland. Hoe houd je een estuarium met kenmerkende overgangen van zout en zoet water in stand, zonder verlies aan zoet water? Kuijken: „De maatregelen kunnen alleen worden genomen onder voorwaarde dat de zoetwatervoorziening is geregeld." Een lastige kwestie.

„Eerst het zoet, dan het zout", zegt ook de Zuid-Hollandse gedeputeerde Lenie Dwarshuis (WD). Zij moest pogingen om de Haringvlietsluizen op een kier te zetten, onlangs uitstellen. Want door dat besluit zal zeewater dieper het Haringvliet binnendringen, tot aan Middelharnis, en moeten de innamepunten van zoet water voor industrie, landbouw en drinkwater oostwaarts worden verlegd. Er moeten sloten worden aangelegd.

Dat kost rijd en geld. „We gaan nu proberen om de sloten smaller te maken en de routes korter", zegt gedeputeerde Dwarshuis. „Dan slaan we twee vliegen in één klap: het kost minder en de boeren en gemeenten hebben meer begrip." De problemen met het op een kier zetten van de Haringvlietsluizen zijn een voorbode van wat Nederland nog te wachten staat. Het zoute zeewater is de afgelopen eeuw al flink opgerukt, vooral door het aanhoudend uitbaggeren van de Rotterdamse haven. Het inlaten van zout water is in de Zuidwestelijke Delta noodzakelijk om de natuur te redden. Maar ook door klimaatverandering zullen er vaker momenten ontstaan van gebrek aan zoet water. De grote rivieren zullen naar verwachting soms te veel en soms te weinig water aanvoeren. Kuijken: „We hebben wel voldoende zoet water, maar we moeten het ergens opslaan. Dat kan door het waterpeil in het IJsselmeer en ook de dijken eromheen te verhogen. Maar als daarvoor alternatieven zijn, dan wil ik die graag bestuderen." Je zou minder zoet water kunnen gaan gebruiken om het zoute water in Rijnmond tegen te houden. Gedeputeerde Dwarshuis: „We hebben in Nederland veertig liter water nodig om één liter zout water buiten de deur te houden." Dat zou anders kunnen door bijvoorbeeld „bellenschermen" in sluizen en in de Nieuwe Waterweg aan te leggen. Joost Schrijnen: „Daar worden nu proeven mee gedaan bij de Afsluitdijk." De bellen houden het zoute water tegen. En minder zoet water gebruiken in de landbouw? Boeren stimuleren om zoutminnende planten te verbouwen? Joost Schrijnen kijkt daar niet vrolijk bij. „We hebben in Nederland zo veel opgehangen aan de beschikbaarheid van zoet water, dat het zelfmpord zou zijn om die te vermindereji. Zoet water-is de brandstof van onze economie." En is er genoeg geld om alle maatregelen te betalen? Het kabinet besloot eerder dat vanaf 2020 jaarlijks l mUjard euro wordt besteed Om Nederland veilig en aantrekkelijk te houden in tijden van klimaatverandering. Kuijken: „Dat bedrag staat nog steeds."

Dijkversterking Waddenzeedijk Texel moet worden herzien

Het huidige dijkversterkingsproject is opgesteld naar aanleiding van een toetsing van de Texelse Waddenzeedijk in 2006 op basis van de wettelijk gestelde veiligheidsnorm van 1:4000 waaraan de dijk moet voldoen. Toen bleek dat op een aantal plaatsen de bekleding van de dijk onvoldoende is, de stabiliteit niet overal even goed is en op enkele locaties de dijk niet hoog genoeg is.

Inmiddels is de situatie veranderd. Onderzoek (een meetprogramma van Rijkswaterstaat) naar de golfslag op de Waddenzee, waarvan de resultaten vorige maand bekend zijn geworden, laat zien dat de golven hoger zijn dan tot nu toe werd aangenomen. Als de dijk na 2011 opnieuw wordt getoetst aan de veiligheidseisen en daarbij rekening wordt houden met die recente onderzoeksgegevens, dan wordt vrijwel de gehele dijk qua hoogte afgekeurd.

Daarom overweegt het hoogheemraadschap het huidige dijkversterkingsplan bij te stellen op basis van de nieuwe kennis over de golven van de Waddenzee. Hollands Noorderkwartier treedt daartoe in overleg met onafhankelijke Nederlandse dijkexperts. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar traditionele dijkversterkingsmethoden, maar zullen ook alternatieve methoden worden onderzocht. Volgens een woordvoerder van het hoogheemraadschap is het mogelijk dat in de nieuwe situatie niet een eerder voorgenomen binnendijkse versterking van de Waddenzeedijk wordt uitgevoerd, maar dat de oplossing buitendijks gezocht moet worden.

Wat dit betekent voor de planning, fasering en financiering van het project, is op dit moment nog niet duidelijk. Verwacht wordt dat daar nog vóór de zomer klaarheid in komt.

Geen geld provincie in Deltafonds

Ploeger reageert op een betoog van Roelof Balk, directeur Fondsenbeheer Nederland. Tijdens het Nationaal Waterbouwcongres in Rotterdam riep Balk het kabinet op het concept van de Deltawet aan te passen. De wijziging moet mogelijk maken dat niet alleen het Rijk, maar ook provincies en particuliere én institutionele beleggers het Deltafonds kunnen spekken. "Het kabinet moet zorgen dat het fonds als zelfstandig kapitaal de markt op kan.

Daarbij moet ze het Deltaprogramma groen verklaren." De directeur schat dat particuliere groenbeleggers jaarlijks grofweg 300 tot 500 miljoen euro kunnen bijdragen aan het fonds. Provincies zouden het Deltafonds een eenmalige injectie moeten geven van l miljard euro. "Wat zij daaraan hebben? Ze generen werk en geven de economie een impuls." Extra geldschieters voor het Deltafonds zijn volgens Balk nodig, omdat het Rijk pas vanaf 2020 met nieuw geld (l miljard) over de brug komt. Een wassen neus, oordeelt hij.

Rijksopgave Jan Ploeger, directeur van het IPO heeft geen goed woord over voor het plan. "Het Deltafonds is bedoeld voor primaire waterkeringen, en is dus een rtjksopgave. Elk economisch handboek leert bovendien dat beleggen in dijken niets oplevert en dat je ze daarom moet betalen uit belastingen. Verder is ons gezamenlijke vermogen al afgeroomd door de minister van Financiën." De IPOvoorman heeft überhaubt weinig fiducie in het Deltafonds. "We hebben het MIRT toch al? Dat werkt prima.

Als je bang bent om doelen kwijt te raken, moet je ervoor durven gaan staan." Deltaplan, - fonds en - wet naar de prullenbak verwijzen vindt Ploeger nog wel te voorbarig.

Honger stillen in de weidse Oosterschelde

Al vóór de voltooiing van de stormvloedkering in de monding en de Oesterdam en Philipsdam achterin de Oosterschelde was duidelijk dat het compromis tussen veiligheid en natuur nadelige gevolgen zou kunnen hebben.

Waterschappen en waterbouwers geschokt door voorgestelde bezuinigingen op 'Veerman'

“Geluk: Enorm geschrokken”

De werkgroep Mobiliteit en Water is één van de negentien brede heroverwegingswerkgroepen die in opdracht van het kabinet voorstellen hebben gedaan om te komen tot een besparing van 29 miljard euro op de rijksbegroting. Jan Geluk zegt pas het afgelopen weekend de inhoud van de aanbevelingen van de werkgroep tot zich te hebben genomen. “We waren zo druk met het advies van de commissie-Kalden over de bestuurlijke herindeling van Nederland, dat de voorstellen van de andere werkgroep ons even waren ontgaan. Ik ben enorm geschrokken.”

Normen selectiever verhogen

In het rapport van de werkgroep wordt - in tegenstelling tot het advies van de Commissie Veerman om over de hele linie de veiligheidsnormen met een factor 10 te verhogen – bepleit alleen op die plaatsen de normen aan te scherpen waar sprake is van een ‘positieve kosten-baten verhouding’. De werkgroep wijst erop dat het kabinet in 2011 een besluit neemt over de nieuwe normeringssystematiek. “Denkbaar is om, nog meer dan nu het geval is, de normen selectiever te verhogen”, zo staat in het rapport te lezen.

Adaptieve strategie zeespiegelstijging

De werkgroep stelt ook voor om met betrekking tot de te verwachten zeespiegelstijging een ‘adaptieve strategie’ te hanteren. Dat houdt in dat grootschalige investeringen gebaseerd op modelmatige benaderingen vooralsnog achterwege blijven. Tegelijkertijd zou gevolgd moeten worden hoe de stijging van de zeespiegel zich daadwerkelijk ontwikkelt en zouden investeringen in waterbescherming gebaseerd moeten worden op daadwerkelijk gemeten zeespiegelstijging, rekening houdend met de doorlooptijd van de ingrepen., zo stelt de werkgroep voor.

150 miljoen korting op Deltafonds

Daarnaast stelt de werkgroep ‘mobiliteit en water’ voor de noodzaak van de geschatte kosten voor kustuitbreiding en peilverhoging van het IJsselmeer kritisch te bezien omdat die ‘erg hoog zijn’. Hoewel op dit moment nog geen gegevens voorhanden zijn om ‘bottom-up (op projectbasis) een besparingsreeks in te boeken in het Deltaprogramma’, stelt de werkgroep wel voor vanaf 2021 een structurele jaarlijkse korting van 150 miljoen euro op het Deltafonds in te voeren.

Normen wettelijk verankerd

Volgens Jan Geluk van de Unie van Waterschappen doen de ambtenaren die het rapport hebben opgesteld met hun voorstellen zeer politieke uitspraken. “De wet verplicht ons gewoon om de versterkingen uit te voeren op basis van de normen die in de wet zijn opgenomen. Bovendien heeft de commissie-Veerman gezegd dat die normen die in 1965 zijn vastgesteld nog verouderd zijn ook. Hij heeft geadviseerd deze met een factor 10 te verhogen. En nu doen de heren het voorstel het Hoogwater Beschermingsprogramma te temporiseren. Met andere woorden de (verouderde) normen maar even terzijde te schuiven. Een heel onlogische gedachte. Stel dat de ambtenaren zouden zeggen: we doen 20 procent van de politie af, dan zouden de rapen gaar zijn.” Geluk verklaart dat als de plannen worden doorgezet, hij zijn bestuur zal adviseren naar de rechter te stappen om de in de wet verankerde zaken af te dwingen. Woensdag zal hij zijn ongenoegen ook kenbaar maken in de Tweede Kamer.

Waterbouwers: ‘Niet te rijmen’

Fries Heinis, directeur van de Vereniging van Waterbouwers is even verontwaardigd: “Natuurlijk vertegenwoordig ik de belangen van mijn sector en weet ik dat de gedane voorstellen ook nog geen beleid zijn en het waarschijnlijk niet zo’n vaart zal lopen. Maar ik voel mij toch genoodzaakt om te reageren. Wij voelen ons ook gesterkt door het hele rapport van de commissie Veerman. Dat rapport wat door het hele kabinet werd omarmd. Ik kan deze gekke voorstellen dan ook niet rijmen met de lovende en ook resolute steunbetuigingen nog niet eens zo lang geleden van bewindslieden als Balkenende en Huizinga.

Groot risico

Heinis zegt ook dat zijn sector, waarin zo’n 20.000 mensen werkzaam zijn, zich goed realiseert dat er bezuinigd moet worden. “En dat kan zelfs op het gebied van water. Maar doe het wel slim en schuif de veiligheidsnormen niet op de lange baan. Daarmee wordt een ontzettend groot risico genomen.” De voorman van de waterbouwsector toont tegelijkertijd zijn optimisme door op de verschillende verkiezingsprogramma’s te wijzen waarin de waterveiligheid ‘een aardige positie’ krijgt. Hij steekt echter niet onder stoelen of banken inmiddels actief aan het lobbyen te zijn bij de politieke partijen: “Want straks bij de coalitievorming komt toch de vraag weer naar boven van: wat gaan we daaraan uitgeven?“ En, gesterkt door de gang van zaken: “Het is weer eens duidelijk gesteld hoe crusiaal het is dat de waterschappen, met hun eigen afwegingskader en eigen belastinginning blijven bestaan om onze veiligheidspositie op niveau te houden.”

"Gooi werk van waterschappen niet op één hoop met andere bestuurstaken"

Wanhoopsoffensief van middenbestuur

Waterschappen verdienen het niet om op een hoop gegooid te worden met de provincies. Het is een te makkelijke conclusie dat dat mogelijk zou zijn. Het lijkt meer een wanhoopsoffensief van de vertegenwoordigers van het middenbestuur, die zelf in een fundamenteel debat over hun toekomst zijn terechtgekomen. Deze uitspraak deed oud-burgemeester van Groningen Jacques Wallage (PvdA) vorige week vrijdag bij de viering van het 10-jarig jubileum van Waterschap Zuiderzeeland in Lelystad. Wallage hield daar een vloeiend betoog over de bestuurlijke turbulentie in Nederland en prees daarbij de professionaliteit van de waterschappen.

’Inhoud bepaalt de vorm van waterschap’

Jacques Wallage constateerde tijdens zijn betoog dat het werk voor de veiligheid, de bescherming tegen het water, en de bescherming van het water, de kwaliteit ervan, de balans tussen recreatie en andere functies, plaats vindt in een professionele, centraal aangestuurde werkorganisatie. “En dat kan ook niet anders. Deze overheid heeft zich gestructureerd vanuit het werk, dat moet worden gedaan. Zie je bij andere overheden, met name bij het middenbestuur, nog wel eens dat de vorm op zoek gaat naar een inhoud, bij de waterschappen weet je één ding zeker: hier heeft de inhoud de vorm bepaald.”

Verbindingen

“Natuurlijk”, zo vervolgde Wallage, “ er is een dappere poging gedaan vorm en inhoud vervolgens in te bedden in een meer directe betrokkenheid van de burger. Maar daarmee is deze overheid gaan delen in de kwetsbaarheid van de representatieve democratie. In de woorden van het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur: deze verticale organisatie heeft nog onvoldoende verbinding met de horizontale werkelijkheid. Maar u zoekt die verbindingen wel. U tracht over de betekenis van water, het beheer ervan, de risico’s van onvoldoende interventies op de goede plek, serieus te communiceren. En u zoekt steeds meer de betekenisvolle dialoog op basis van de feiten, vooral ook met jonge mensen, om uw werk in het perspectief van duurzaamheid en veiligheid te plaatsen.” Wallage vindt ook: “Als provinciegrenzen feitelijk hun betekenis hebben verloren dan geldt dat zeker voor de loop van het water, die zich van die grens nu eenmaal niets aantrekt.”

Communicatie

Prins Willem Alexander, voorzitter van de Adviescommissie Water, prees in zijn toespraak de wijze waarop Zuiderzeeland de communicatie met zijn ingezetenen heeft georganiseerd. “De Adviescommissie Water heeft de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat vorig jaar aanbevolen om communicatie een meer centrale plaats te geven in waterbeleid en waterbeheer. Communicatie met burgers moet bij voorkeur plaatsvinden door partijen die dicht bij burgers staan en die weten wat er gaande is. De waterschappen horen daarbij.”

Verworvenheden niet op het spel zetten

“U beseft ook dat goed waterbeheer staat of valt met een goede samenwerking tussen overheden onderling. In een tijd dat de overheidsfinanciën onder druk staan, is doelmatigheid extra relevant. Daarmee mogen we de verworvenheden op het gebied van waterveiligheid en waterkwaliteit niet op het spel zetten”, aldus prins Willem Alexander.

Frankrijk

De prins verwees naar de overstromingen in Frankrijk in februari toen het land getroffen werd door de storm Xynthia, 50 mensen omkwamen en de materiële schade opliep tot meer dan een miljard euro. “In Frankrijk – toch bepaald geen land op het gebied van publieke infrastructuur – barstte de discussie los. Hoe kon dit gebeuren? Hoe kon het dat sommige dijken sinds de tijd van Napoleon niet meer waren versterkt? Hoe kon het dat de afgelopen tien jaar zo’n honderdduizend woningen zijn gebouwd in overstroombare gebieden. Hoe kon het dat de verantwoordelijkheid voor het onderhoud van de dijken zo diffuus was?” Het was de prins niet ontgaan dat vele Franse televisieploegen direct daarna naar Nederland kwamen om vast te leggen hoe het waterbeheer hier is geregeld. “Men roemde de vanzelfsprekendheid waarmee het water mee weegt in al onze besluiten.”

Buitenlandse ogen

Hij benadrukte ook de bewondering die hij tijdens zijn buitenlandse reizen ervaart voor de manier waarop Nederland het waterbeheer heeft georganiseerd. “Soms hebben wij buitenlandse ogen nodig om ons te realiseren wat we hier in Nederland op watergebied hebben opgebouwd”, aldus de prins.

Geen hobbels voor bouwen in dijk

En in de grond mag niet gegraven worden, want het dorp ligt op de primaire waterkering. De kustversterking is nodig omdat er nu een veiligheidsprobleem is, betoogt Jaap Koopman.

Om dit veiligheidsprobleem op te lossen werken vier partijen samen (Katwijk, Provincie, Rijkswaterstaat en Hoogheemraadschap van Rijnland). De kustversterking biedt mogelijkheden om functies te combineren. Een onderzoek hiernaar is gaande.

De Noordzeekust is op een aantal plaatsen onvoldoende sterk. In 2015 moeten die plaatsen zijn versterkt.

De boulevard van Katwijk ligt over een lengte van circa 500 meter op 6 meter boven NAP. Hij moet minstens op 7,5 meter boven NAP liggen. Dat was al bekend in de jaren zestig. Echter, de nieuwe boulevard was toen net weer opgebouwd, dus was het verhogen van de boulevard voor de gemeente Katwijk onaanvaardbaar. Door sloop van oude gebouwen verder landinwaarts ontstond de gelegenheid om daar de nieuwbouw op een hoger peil te bouwen.

Het strand heeft een unieke directe relatie met het centrum. Dit vormt een van de aantrekkelijkste elementen van Katwijk. Zo bieden delen van de boulevard vrij uitzicht op de zee. En de Voorstraat mondt als het ware direct uit op het strand. De primaire waterkering is streng beschermd. Dat is logisch want het gaat om de veiligheid van grote delen van West-Nederland.

Ondergronds bouwen is uitgesloten en holle ruimten zoals kelders of kruipruimten mogen een bepaalde, kleine, inhoud niet overschrijden.

Katwijk heeft vervolgens beperkingen aan de noord- en zuidzijde. Daar liggen 'Natura 2000'-gebieden.

Katwijk kan dus niet westwaarts (zeewering en Noordzee), niet naar het noorden of het zuiden (natuurgebieden) en niet naar beneden (primaire waterkering) uitbouwen.

De gemeente streeft naar een oplossing waarbij aan de westzijde van de boulevard de primaire waterkering komt die zodanig sterk is dat het 'buitendijkse' gebied 'binnendijks' komt te liggen. De drieduizend inwoners van dat gebied hebben dan dezelfde bescherming als alle andere inwoners van West-Nederland.

Kustversterkingen moeten uitgevoerd worden als (zachte) zandige oplossingen. Alleen daar waar het absoluut niet anders kan staat het Rijk harde dijken of andere constructies toe. In de buurbadplaats Noordwijk is een versterkingsconstructie bedacht die twee versterkingsvarianten combineert tot één, namelijk een dijk (hard) in duin(zacht). Met deze oplossing ontstaat een kering die minder hoog en minder breed hoeft te zijn. Zo blijft uitzicht op zee en de afstand tot het strand zoveel mogelijk behouden. Beide voordelen spreken de gemeente aan.

Katwijk heeft bedacht de harde constructie (dijk) te benutten en als een parkeergarage uit te voeren.

Dit idee liet Katwijk onderzoeken door TNO té Delft. Het rapport dat TNO hierover uitbracht geeft aan dat zo'n oplossing goed mogelijk is.

Een enkellaags parkeergarage voor circa 500 parkeerplaatsen is goed uitvoerbaar. Het vereist nog wel wat nader onderzoek op een aantal aspecten. Dit onderzoek voert momenteel het adviesbureau Royal Haskoning uit en is in juni 2010 gereed.

Het platform Klimaatdijk, een initiatief van het Waterinnovatieprogramma van Rijkswaterstaat (WINN), verkent de mogelijkheden om veiligheid te combineren met ruimtelijke kwaliteit. De combinatie van parkeergarage en kustversterking in Katwijk lijkt voor het platform ook een reële kans om veiligheid met ruimtelijke kwaliteit voor de Noordzeelocatie te realiseren (www. Klimaatdijk.nl). Betrokken partijen die tezamen de projectgroep Kustversterking vormen volgen de studies op de voet. Voor alle partijen staat de veiligheid van de kustversterking buiten de discussie. Op basis van het nadere onderzoek en het voorliggende rapport zal de stuurgroep besluiten of het idee in de kustversterking al dan niet wordt uitgewerkt. Momenteel staat de kustbeheerder geen bebouwing in de primaire kering toe. Als de constructie aantoonbaar niet nadelig is voor de primaire functie, namelijk water keren, kan de oplossing een pilot zijn voor vergelijkbare kustprojecten.

Nieuwe stemmethode waterschap

Het stembiljet moet in een envelop waaraan niet te zien is van wie die is, zodat het stemmen anoniem blijft. Die envelop gaat weer in een andere envelop met daarop het adres van het waterschap. Het waterschap kiest voor deze methode omdat mensen dan thuis kunnen stemmen en niet naar een stembureau hoeven. De verwachting is dat dan meer mensen zullen meedoen aan de verkiezingen.



Bij Waterschap Zeeuwse Eilanden is dinsdagavond om 19.30 uur in Middelburg een informatiebijeenkomst over deze proef. Woensdagavond om 19.30 uur vindt ook zo'n bijeenkomst plaats in het kantoor van Waterschap Zeeuws-Vlaanderen in Terneuzen.